Dokonując transakcja handlowych w ramach import/eksportu towarów zawierając umowy z transgranicznymi kontrahentami wielokrotnie koniecznym jest ustalenie Reguł Incoterms jakie będą w ramach danego kontraktu obowiązywać. Tymi najpopularniejszymi Regułami Incoterms, a przy tym skrajnie odmiennymi są Reguły DDP i EXW, które mogą ustalać nam moment powstania obowiązku podatkowego w VAT w odmiennym terminie.
Na wstępie należałoby wskazać, iż zgodnie z art. 19a Ustawy VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów. Wyżej wymieniona reguła, to ogólna zasada, która ma również zastosowanie w przypadku eksportu towarów.
Z kolei, za dostawę towarów, według art. 7 ust.1 Ustawy VAT, uznaje się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Ma to niebagatelne znaczenie również dla eksportu/importu towarów, za co wskazuje się m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2018 r. (sygn. 0112-KDIL1-3.4012.130.2018.1.KB): „W tym miejscu należy zauważyć, że z wydaniem towaru przez sprzedawcę łączy się istotny skutek dokonania sprzedaży towarów, polegający m.in. na przejściu na odbiorcę korzyści i ciężarów związanych z towarem oraz ryzyka przypadkowej utraty lub uszkodzenia towaru. Chwilą decydującą o przejściu na odbiorcę korzyści i ciężarów związanych z towarem oraz ryzyka przypadkowej utraty lub uszkodzenia towaru jest – co do zasady – wydanie towaru. Dokonanie dostawy, o której mowa w art. 19a ust. 1 ustawy, oznacza zatem faktyczne zrealizowanie dostawy. Jeżeli strony oznaczyły inną chwilę niż wydanie towaru dla przejścia korzyści i ciężarów, to w razie wątpliwości przyjmuje się, że ta sama chwila dotyczy przejścia ryzyka przypadkowej utraty lub uszkodzenia towaru.”
Z kolei same Reguły Incoterms, o ile zostały ustanowione przede wszystkim w zakresie wsparcia przy zawieraniu umów handlowych, o tyle wpływają one również ww. moment przeniesienia własności towarów, a co za tym idzie, mogą one wpływać na moment powstania obowiązku podatkowego, czyli mogą wywoływać skutki na gruncie Ustawy VAT.
W dzisiejszym artykule omówione zostaną dwie najpopularniejsze Reguły Incoterms:
- DDP Delivered Duty Paid (dostarczone cło opłacone) – sprzedający dostarcza towary do kupującego, gdy towary są pozostawione do dyspozycji kupującego, odprawione w imporcie, na przybywających środkach transportu, gotowe do wyładunku w oznaczonym miejscu przeznaczenia lub w uzgodnionym punkcie w obrębie tego miejsca, jeżeli taki punkt został uzgodniony. Sprzedający ponosi wszelkie ryzyko związane z dostarczeniem towarów do oznaczonego miejsca przeznaczenia lub do uzgodnionego punktu w obrębie tego miejsca. Moment dostawy i przybycia do miejsca przeznaczenia są tożsame.
- EXW EX Works (z zakładu) – sprzedający dostarcza towary do dyspozycji kupującego, przy czym miejsce dostarczenia nie musi być terenem sprzedającego. Rekomendowane dokładne ustalenie konkretnego punktu w obrębie wyznaczonego miejsca dostawy. Aby dostawa w tej regule miała miejsce, sprzedający nie musi załadowywać towarów na żaden odbierający pojazd ani nie musi odprawiać towarów w eksporcie, o ile taka odprawa ma zastosowanie.
Jak wskazaliśmy na początku, te dwie Reguły są skrajnie różne w zakresie przede wszystkim odpowiedzialności sprzedającego. Reguła DDP oznacza jego maksymalne obowiązki i odpowiedzialność, co jest przeciwieństwem do reguł EXW gdzie są one zminimalizowane.
Innymi słowy, powyższe reguły determinują moment dostawy, który interpretuje się jako moment, w którym:
- DDP – towary zostaną dostarczone do magazynu nabywcy;
- EXW – kupujący odbierze towary z miejsca wcześniej ustalonego.
Z kolei moment dostawy, jak zostało wskazane na początku artykułu, przekłada się na moment powstania obowiązku podatkowego, przykładowo:
- DDP – moment dostarczenia do towaru do magazynu nabywcy;
- EXW – moment odbioru towaru od sprzedawcy.
Dodatkowo, należy wskazać, że o ile Reguły Incotersm nie są obligatoryjne, a co za tym idzie, strony umownie mogą warunki dostaw modyfikować, o tyle gdy są one wskazywane jako element postanowień umownych, to należy ich przestrzegać i mieć świadomość, że wpływają na moment powstania obowiązku podatkowego w VAT.
Podsumowując, Reguły Incoterms wpływają na moment powstania obowiązku podatkowego. Reguła DDP determinuje, że tym momentem jest moment dostarczenia do towaru do magazynu nabywcy (późniejszy moment), z kolei przy Regule EXW, tym momentem będzie chwila odbioru towaru od sprzedawcy (wcześniejszy moment).
